Zinaida Umarbekova, pediatr, neonatolog.
Nutqni qo‘zg‘atish uchun yana ikki usul
Bu yerda bola bilan suhbat qurish uchun uchta usul berilgan.
Bolani gapirishga yana qanday undash mumkin?
Harakatlarni izohlaymiz
Bolaning atrofida bo‘layotgan hamma narsani oddiy iboralar bilan ovoz chiqarib aytib bering.
Masalan: ona taglikni almashtiryapti — «Hozir taglikni almashtiramiz. Toza va quruq bo‘ladi!»
Yoki: bola o‘yinchoqni oldi — «Sen mashinachani olding. Mashina qizil, yo‘lda ketyapti.»
Bola so‘zni harakat bilan bog‘lab eshitadi, miya esa «tovush → predmet → ma’no» zanjirini mustahkamlaydi.
Tashabbusni bolaning o‘ziga bering
Kattalar bolaning xohishini oldindan «topib» qo‘yganda, bolaga na gapirish, na ishora qilishga hojat qoladi. Agar bolaga o‘zini namoyon qilish uchun imkoniyat bersangiz, u ancha tez ishoralar, tovushlar va so‘zlardan foydalana boshlaydi.
Masalan, bolaning istaklarini oldindan bilib olishga shoshilmang: bola o‘yinchoqlar qutisidan biror narsani o‘ziga tortyaptimi — so‘rang: «Nimani istayapsan?» va javobini kuting. Bola gapirib yoki ishora bilan javob bersin. Keyin ayting: «Sen kubiklarni istayapsan. Xo‘p, hozir beraman!»
Bola ovqatlanishdan oldin yig‘layotgan bo‘lsa, ayting: «Ha, sening qorning ochgan. Hozir seni ovqatlantiraman.»
Bu bolani o‘z ehtiyojlarini bildirishga, his-tuyg‘ulari va harakatlarining nomini eshitishga o‘rgatadi.